Van het schip naar de school 1955

Prins_Hendrik_1

Men moet daar niet te licht over denken: schippersouders die hun kind afstaan aan de school, de school met internaat, verrichten daarmee een daad van ingrijpende betekenis. Want in de kleine, maar zeer hechte familiegemeenschap aan boord komt daardoor een breuk. Kleine Liesje, die nu al acht jaar met vader en moeder is meegetrokken en die, zo klein als ze is, toch al veel van dat schipperswereldje in zich heeft opgenomen, wordt op een dag door vader en moeder weggebracht naar de Prins Hendrikschool te Vreeswijk. En opeens staat daar het schipperskind in die heel andere, vreemde wereld van de school, zonder ouders, zonder broertjes en zusjes… Opeens is het opgenomen in een heel groot onbekend gezin. Overdag krijgt het les van de juffrouw en verder wordt het helemaal verzorgd door de zusters van het internaat. Ja, dat Liesje niet door moeder zelf in bed wordt gestopt, maar door een vreemde juffrouw, vindt ze wel erg, vooral die eerste avond. Dan doet zich de heimwee wel even brandend voelen achter de oogjes… Maar na een paar weken weet ze van dat thuisverlangen niets meer; dan is ze één met de anderen, op school en op het internaat.

Prins_Hendrik_2

Natuurlijk mogen de kinderen van de Prins Hendrikschool, wanneer het schip van vader in de buurt ligt, hun ouders opzoeken. De achtjarige Jan Barneveld (r) wil later kapitein van een sleepboot worden, net als zijn vader, die kapitein is van de Teuna IV

Snel leerprogramma

Prins_Hendrik_3

De schipperskinderen, die op de Prins Hendrikschool te Vreeswijk worden opgenomen, moeten minstens acht jaar zijn. Dit in verband met het snelle leerplan. Want in vier jaar tijds krijgen deze kinderen hetzelfde leerprogramma te verwerken als de walkinderen op de gewone lagere school. Dezelfde leerstof in kortere tijd, dat betekent natuurlijk langere schooldagen voor de kinderen. De vier jaar durende cursus is verdeeld in acht halfjaarlijkse klassen. Per dag wordt les gegeven van half negen tot twaalf en van half twee tot zes, uiteraard met onderbreking van enige kwartiertjes pauze. Het zijn lange werktijden, die veel vergen van kinderen en onderwijzend personeel. Maar daartegenover staat dat er zeer veel gelegenheid wordt geboden voor spel en ontspanning. Het onderwijs dat op de Prins Hendrikschool wordt gegeven, is voor verreweg de meesten van de schipperskinderen eindonderwijs. Daarom wordt er in de vijfde, zesde en zevende klas aan de jongens ook vakonderwijs gegeven. Zo krijgen de jongens van deze klassen niet alleen praktische lessen in het knopen en splitsen van touw en staaldraad en in het repareren van zeilen en dekkleden, maar ook theoretisch vakonderwijs, zoals het gebruik van land- en zeekaarten, het gebruik van het kompas.

Ook enige kennis over eb en vloed, en de invloed daarvan op de bevaarbaarheid van havens en waterwegen, alsook kennis omtrent wettelijke bepalingen en voorschriften voor de binnenvaart, staan op het programma van het vakonderwijs.
Ook de meisjes krijgen in de hogere klassen speciale lessen voor de praktijk. Er wordt mee gerekend, dat deze meisjes naast hun mannen op het schip zullen staan, dat zij practische vrouwen zullen moeten zijn, die de handen uit de mouwen moeten kunnen steken. Daarom leren ze op de school ook wassen en strijken, koken en bakken, metalen poetsen en vaatwassen, en daarom mogen ze soms ’s avond na schooltijd, nog even samen met de juffrouw wat inkopen doen in het dorp. Met deze practische vakken voor het schippersmeisje, vergoedt de school iets van wat ze aan huishoudelijke opvoeding moet missen op het internaat. Want aan boord, bij moeder thuis, zou het meisje juist deze practische werkjes spelenderwijs hebben geleerd.

 

Bezoek aan ouders

Prins_Hendrik_4

 

’s Zondags mogen de kinderen wat later opstaan dan op de werkdagen, en gaan ze allen, volgens de keuze der ouders, naar de Hervormde of Gereformeerde kerk. De Prins Hendrikschool heeft voldoende speelterrein rondom de school, om de kinderen gelegenheid te bieden voor het ontspannen van de spieren in sport en spel, terwijl de school verder nog een buitenverblijf bezit in de buurtschap Overberg, bij Amerongen. De graven Bentinck hebben belangeloos hun landgoed voor de kinderen van de Prins Hendrikschool afgestaan. Op dit buitenverblijf, dat de toepasselijke naam draagt van “Aan hoger wal”, komen de kinderen ’s zomers in groepjes van zestig een weekeinde doorbrengen. Een grote gebeurtenis voor ouders en kinderen is de jaarlijkse ontmoetingsdag, op een zaterdag in maart. Dan komen van heinde en ver uit het land, zelfs ook uit het buitenland, de schippersouders naar Vreeswijk, om er het schoolwerk van hun kinderen te bezichtigen en om eens te praten met de onderwijzers. Maar dat is niet de enige gelegenheid voor de ouders om hun kinderen te ontmoeten. Wie zijn kind wil bezoeken, kan elke dag op school terecht, mits hij natuurlijk rekening houdt met de schooluren. En zo mogen de kinderen tijdens het weekeinde naar boord, wanneer het schip niet al te ver uit de buurd ligt; en zo zijn de ouders ook steeds welkom op de gezellige zaterdagavonden, waarop verenigingen uit Vreeswijk en omgeving komen met muziek- en zanguitvoeringen.

Dag Prins!

De Prins Hendrikschool, eerste en grootste christelijke schippersschool met internaat, werd op 1 september 1915 door Prins Hendrik officieel geopend. Oorspronkelijk waren school en internaat in één gebouw ondergebracht. Maar na de laatste oorlog was uitbreiding noodzakelijk en werd een apart schoolgebouw gezet, naast het oude gebouw, dat nu volledig als internaat kon worden gebruikt….
28 mei 1952 kwam koningin Juliana, beschermvrouwe van de Prins Hendrikschool, de hernieuwde inrichting bezoeken. Het was een bezoek, waaraan onze vorstin kennelijk zelf ook veel plezier beleefde. Hare Majesteit nam overal ruim de tijd voor, praatte ongedwongen met de kinderen, en liet zich door de ouderen voorlichten over de opening van de school in 1915, door haar vader. Het bestuur van de school had trouwens als het sympathieke idee gehad, om op deze dag enkele oud-leerlingen uit te nodigen, die als leerling de opening van de school hadden meegemaakt. Een van hen, een schipper van vijfenveertig jaar, die zelf een zoon had die oud-leerling was, vertelde aan de koningin, dat Prins Hendrik indertijd nog een paar woorden met hem had gesproken, en dat hij bij het afscheid, in plaats van het voorgeschreven “Koninklijke Hoogheid”, eenvoudig en spontaan had gezegd: “dag Prins!” Hij had er een geducht standje voor gekregen van de toenmalige directeur. Maar koningin Juliana, die het geval nu hoorde, moest er hartelijk om lachen.

Spoorwagons…..

Prins_Hendrik_5

 

De Prins Hendrikschool telt nu 215 kinderen en nog steeds noopt de toevloed van leerlingen tot verdere uitbreiding. In 1953 kwam de directeur van het internaat, de heer E. Beverwijk, op het lumineuze idee om, althans voorlopig, deze behoefte aan uitbreiding op te vangen met het in gebruik nemen van enkele afgedankte spoorwagons. In juni van dat jaar werd de eerste wagon in gebruik genomen als naai- en waskamer. De vrijgekomen kamer van het internaat kon toen worden ingericht als slaapzaal voor zesendertig jongens. Een tweede wagon werd ingericht als eet- en verblijfslokaal. Een derde werd ingericht voor de administratie, waardoor er weer ruimte vrijkwam voor het dienstpersoneel en de ziekenafdeling. Het is een vreemd gezicht op het terrein rondom de Prins Hendrikschool deze bijzondere “trein” te zien staan. Een trein, waarin men kinderen kan zien werken en spelen. Nu moet men zich van deze afgedankte spoorwagons geen al te ongunstig beeld scheppen. want de inrichting van deze noodruimten voldoet aan alle eisen.

 

Ze zijn smaakvol gestoffeerd, goed verlicht en goed verwarmd. En ze worden zeker ook niet als slaapruimte gebruikt. Maar toch is deze toestand verre van ideaal. Deze verbrokkelde woonsituatie is en blijft toch een noodsituatie. Daarom heeft men in het begin van dit jaar een financiële actie ingezet voor het verkrijgen van drie ton voor de verdere noodzakelijke uitbouw van het internaat. Want dit moet dringend worden gerestaureerd, en uitgebreid met twee slaap- en drie eetzalen. Straks, in september, wanneer de school haar veertigjarig bestaan zal vieren, hoopt men deze drie ton bijeen te hebben. Men heeft de verwachting, dat Nederland zal begrijpen waarom het gaat; dat het gaat om de belangen van de binnenschippers, die grote groep van harde werkers, waaraan de Nederlandse handel en industrie zoveel te danken hebben. Daarom, als deze drie ton in september zal kunnen worden aangeboden aan het bestuur van de Prins Hendrikschool, zal er niet alleen vreugde zijn in Vreeswijk, maar in heel de Nederlandse schipperswereld.

Prins_Hendrik_7

Les in handenarbeid voor de jongens o.l.v. dhr. A.H. Beekhuis, het hoofd van de school

Prins_Hendrik_6

Ze lusten wat, die jongens van het internaat! Maar ze mogen steeds zoveel eten als ze willen.

Prins_Hendrik_9

Prins_Hendrik_8

Praktisch inkopen doen, onder toezicht van mejuffrouw Hogervorst, de onderwijzeres van de V.G.L.O. afdeling.

 

Prins Hendrik Internaat


Industrieweg 1-B
3433 NL Nieuwegein
Telefoon: 030 608 48 48
www.prinshendrikinternaat.nl
info@prinshendrikinternaat.nl

Social Media


Facebook Facebook

Hoofdkantoor


Stichting Meander (Centraal kantoor)
Nieuwezijds Voorburgwal 120-126
Postbus 10248
1001 EE Amsterdam
Telefoon: 020 412 12 00